Dezenformasyonu erken aşamada anlamak.
BİTİG, kamuya açık dijital içeriği yapay zekâ ve insan denetimiyle inceler; manipülasyon risklerini erken aşamada görünür kılar.
- Kamuya açık içerik
- Ayıklama
- Erken sinyal
- İnsan denetimi
Adımız
𐰋𐰃𐱅𐰏
bitig — Eski Türkçede “yazıt, belge, kitap”.
Kalıcı yazılı sözün adı. Bugün aynı soruyu dijital çağ için soruyoruz: Güvenilir bilgiyi, hızla yayılan manipülasyondan nasıl ayırt ederiz?
Sorun
Dijital dünyada telafisi en zor olan durum, yayılmış bir yalandır.
Klasik doğrulama, içerik yayıldıktan sonra devreye girer. Dezenformasyon ise yalnızca yanlış bilgi değildir; belirli toplum kesimlerinin belirli hassasiyetlerine seslenen bir manipülasyon biçimidir.
Yayılma
Bir yalan nasıl yayılır?
Dezenformasyon ana akıma bir anda ulaşmaz; çoğu zaman aynı dört aşamadan geçer. BİTİG, müdahalenin hâlâ etkili olduğu ilk iki aşamaya odaklanır.
Kıvılcım
Bir iddia küçük bir toplulukta ortaya çıkar.
Hassasiyet
İddia, bir kesimin korkusuna, öfkesine ya da kimliğine bağlanır.
Çoğalma
Hesaplar iddiayı paylaşır, değiştirir ve yeni kitlelere taşır.
Ana akım
İddia geniş kitlelere ulaşır; düzeltme için artık geç kalınmıştır.
BİTİG bu aşamalara odaklanır
Klasik doğrulama burada başlar
Yaklaşım
Doğru mu yanlış mı sorusunun ötesinde
BİTİG bir içeriğe şunu sorar: Bu içerik kimi, hangi hassasiyet üzerinden etkileyebilir?
Kamuya açık veri
Belirlenen konularda yalnızca kamuya açık içerikler incelenir.
Ayıklama
Tekrar, gürültü ve konu dışı içerik ayıklanır.
Yapay zekâ ile analiz
Dil modelleri kamuya açık içeriği ön elemeden geçirir; manipülasyon işareti taşıyanlar derinlemesine incelenir.
Bilişsel risk puanı
Her başlık, toplumsal etki potansiyeli ve istismar edebileceği hassasiyetler açısından puanlanır.
İnsan denetimi
Uzmanlar sonuçları denetler; her hata sistem için yeni bir öğrenme örneğine dönüşür.
İlkeler
- Yalnızca kamuya açık içerik
- Bireysel profilleme yok
- En az veri
- Her sonuçta insan denetimi
- Bağlama, ironiye ve argoya duyarlılık
Proje
Yapay Zekâ Destekli Dezenformasyon Tespit ve Analiz Sistemi
Ankara Üniversitesi'nde yürütülen proje, Eylül 2026'da başladı ve 12 ay sürecek. İlk aşamada sistem, dar ve kontrollü bir pilot alanda sınanır; ardından kademeli olarak genişletilir.
- Kurum
- Ankara Üniversitesi
- Süre
- 12 ay · 2026–2027
- Alan
- Sosyal Bilimler
- Bölüm
- Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi
Çalışmalar
Analiz sistemi
Kamuya açık içerikte manipülasyon risklerini erken aşamada gösteren araştırma sistemi.
Kriz simülasyonları
Kriz anlarında bilgi ortamının üretken yapay zekâya karşı ne kadar hazırlıklı olduğunu kontrollü senaryolarla ölçen çalışmalar.
Dijital farkındalık
Gençlerin manipülasyonu tanımasına yardımcı olan atölyeler ve buluşmalar.
Yol haritası
Dardan genişe
Sistem önce dar ve kontrollü bir pilot alanda sınanır; sonuçlar doğrulandıkça kapsam genişler.
Şu an
Pilot
Ankara Üniversitesi'nde dar ve kontrollü bir pilot alan, 2026–2027.
Hedef
Genişleme
Daha fazla üniversite, kurum ve konu.
Hedef
Uluslararası
Farklı ülkelerden araştırma ortakları ve başka diller.
Etkinlik
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı onuruna
Cumhuriyet'in Işığında Dijital Farkındalık
Proje tanıtım programı
- Tarih
- Yer
- Ankara Kent Konseyi
Hacı Bayram Mah. Atatürk Bulvarı No: 18, Opera – Altındağ / Ankara
Katılım davetiyelidir.
Proje, 24 Ekim 2026'da Ankara Kent Konseyi'nde düzenlenen programla tanıtıldı.
Katılın
Bu çalışmanın bir parçası olun
Araştırmacılar
Yöntem, veri etiği ve değerlendirme üzerine ortak çalışma.
Kurumlar
Pilot alanlar, kriz simülasyonları ve kurum içi atölyeler.
Öğrenciler
Dijital farkındalık atölyeleri ve etkinliklerde gönüllülük.
Sık sorulanlar
BİTİG neyin doğru olduğuna karar mı verir?
Hayır. BİTİG içeriklere doğru ya da yanlış etiketi koymaz; manipülasyon riskine dair erken sinyalleri uzmanların değerlendirmesine sunar. Son karar her zaman insanındır.
Kişisel verilerimi topluyor musunuz?
Yalnızca kamuya açık içerikler, belirlenen konular kapsamında incelenir. Bireysel profilleme yapılmaz, kullanıcılar tek tek izlenmez ve veri en aza indirilir.
BİTİG bir şirket mi?
Hayır. BİTİG, Ankara Üniversitesi bünyesinde yürütülen bir araştırma projesidir.
Hangi dillerde çalışıyor?
Yöntem belirli bir dile bağlı değil. Pilot çalışma tek bir dilde başlıyor; ardından başka dillere genişletilmesi hedefleniyor.
İletişim
Akademik ve kurumsal iş birliği
Akademik iş birliği, kurumsal görüşme ve basın talepleri için bize yazabilirsiniz.
info@bitig.co